ABD vergi sistemi, hem bireyler hem de şirketler için oldukça karmaşık ancak düzenli işleyen bir yapıya sahiptir. Federal, eyalet ve yerel düzeyde uygulanan bu sistem; gelir vergisi, kurumlar vergisi, sosyal güvenlik ve satış vergisi gibi çok sayıda unsuru içerir. Amerika’da faaliyet göstermek isteyen bireylerin ve girişimcilerin, yasal yükümlülüklerini yerine getirebilmesi ve vergisel avantajlardan faydalanabilmesi için ABD vergi sisteminin nasıl çalıştığını iyi anlaması gerekir.
Marsan Akguc Law Firm uzmanlığıyla bu içerikte, federal, eyalet ve yerel vergilerin işleyişinden bireyler ve şirketler için yükümlülüklere, ITIN ve EIN numaralarından satış vergisi uygulamalarına kadar ABD vergi sisteminin temel yapı taşlarını detaylıca ele alıyoruz.
ABD’de Federal, Eyalet ve Yerel Vergiler Arasındaki Fark
ABD vergi sistemi üç temel seviyeden oluşur:
- Federal Vergiler: Tüm ABD vatandaşları ve yasal mükellefler için zorunlu olan vergilerdir. IRS (Internal Revenue Service) tarafından toplanır. En yaygın olanları; gelir vergisi, kurumlar vergisi ve sosyal güvenlik (Social Security) vergileridir.
- Eyalet Vergileri: Her eyaletin kendi belirlediği vergi oranları ve düzenlemeleri vardır. Bazı eyaletler (örneğin Florida, Texas) kişisel gelir vergisi almazken, bazıları(Kaliforniya, New York) yüksek oranlar uygulayabilir.
- Yerel Vergiler (County/City Taxes): Bazı şehirler ve ilçeler, ek satış vergisi ya da emlak vergisi gibi yerel vergiler tahsil eder.
Bu çok katmanlı yapı nedeniyle, ABD’de yaşadığınız ya da şirketinizi kurduğunuz yer, ödemeniz gereken vergileri doğrudan etkiler.
Bireyler için Gelir Vergisi Sistemi Nasıl İşler?
ABD’de bireyler, kademeli oranlı (progressive) gelir vergisi sistemine tabidir.
Gelir düzeyi arttıkça, daha yüksek bir oranla vergi ödenir. Ancak bu oran sadece o dilime düşen gelir kısmına uygulanır, yani her gelir tamamı üzerinden aynı oranda vergilenmez.
Ayrıca:
- ABD vatandaşları ve Green Card sahipleri, dünyanın neresinde gelir elde ederlerse etsinler bunu IRS’ye bildirmek zorundadır.
- Vergi beyannamesi (tax return) her yıl 15 Nisan tarihine kadar verilmelidir.
- Standart indirimler, gider düşümleri ve vergi kredileri ile ödenecek vergi miktarı azaltılabilir.
ABD dışında yaşayan bireyler için çifte vergilendirme anlaşmaları sayesinde bazı gelirler vergiden muaf tutulabilir.
Şirketler için Kurumlar Vergisi Yapısı Nasıldır?
Amerika’da şirketlerin ödediği vergiler, seçilen şirket türüne göre farklılık gösterir:
- LLC (Limited Liability Company): Tek kişilik ya da çok ortaklı olabilir. Çoğu durumda doğrudan ortaklara aktarılır ve bireysel gelir vergisine tabi tutulur (pass-through taxation).
- C-Corp: Çifte vergilendirmeye tabidir. Şirket gelirinden vergi kesilir, daha sonra ortaklara dağıtılan kârlar üzerinden tekrar gelir vergisi ödenir.
- S-Corp: Küçük ve orta ölçekli işletmeler için uygundur. Gelir doğrudan ortaklara aktarılır, şirket düzeyinde vergi ödenmez.
Vergi yükümlülüğü; federal düzeyde sabit oranlar, eyalet düzeyinde ise değişken oranlarla belirlenir. Delaware, Wyoming ve Nevada gibi eyaletler şirket vergisi açısından avantajlıdır.
Satış Vergisi (Sales Tax) Her Eyalette Neden Farklıdır?
ABD’de KDV (katma değer vergisi) sistemi yoktur. Onun yerine, eyaletler ve yerel yönetimler tarafından belirlenen sales tax (satış vergisi) uygulanır.
Bu oran:
- Eyaletten eyalete değişir (%0 – %10+ arasında olabilir)
- Aynı eyalet içinde bile farklı şehirlerde farklılık gösterebilir
- Fiziksel ürünlerde daha yaygındır, bazı eyaletlerde dijital ürünlerde de uygulanır
- Bazı ürünler (örneğin gıda, ilaç) vergiden muaf tutulabilir
Online satış yapan girişimciler için Nexus (bağlılık) kavramı önemlidir. Bir eyalette fiziksel ofis, depo veya çalışanınız varsa orada satış vergisi yükümlülüğünüz doğabilir.
Yabancı Girişimciler İçin ITIN ve EIN Numarası Neden Gereklidir?
ABD’de bireyler ve şirketler, vergi işlemlerini gerçekleştirebilmek için belirli kimlik numaralarına sahip olmalıdır:
- ITIN (Individual Taxpayer Identification Number): Sosyal güvenlik numarası olmayan (örneğin ABD vatandaşı olmayan) bireylerin IRS işlemlerinde kullanması için verilen kişisel vergi numarasıdır.
→ Freelance çalışanlar, kira geliri olanlar veya E-2/O-1 vizesiyle çalışanlar ITIN ile beyan yapabilir. - EIN (Employer Identification Number): ABD’de şirket kuran herkesin alması gereken vergi numarasıdır.
Şirketlerin IRS kayıtlarında, banka hesap açılışında, işçi çalıştırmasında ve vergi beyanında zorunludur.
Marsan Akguc Law Firm, yabancı girişimciler için ITIN ve EIN başvuru süreçlerini tamamen uzaktan yürütmekte, IRS ile güvenli ve hızlı iletişim sağlamaktadır.
Vergi Uyumu, Başarının Temelidir
Amerika’da iş yapmak isteyen herkes için vergi sistemiyle uyumlu hareket etmek, sadece yasal bir zorunluluk değil; uzun vadeli ticari güvenin de temelidir.
Vergi numaraları, beyan tarihleri, eyalet bazlı yükümlülükler ve sektör özelinde teşvikler hakkında doğru bilgiyle hareket etmek size zaman, para ve itibar kazandırır.Marsan Akguc Law Firm olarak, bireysel veya kurumsal tüm ABD vergi süreçlerinde stratejik danışmanlık sağlıyoruz.
