ABD’de çalışma izni almak için izlenebilecek yollar kişinin mesleğine, başarı seviyesine, eğitim durumuna ve hedeflediği çalışma modeline göre değişir. Genel olarak ABD’de çalışma izni elde etmenin en yaygın dört yolu, çalışma vizeleri, green card sponsorlukları, işveren destekli başvurular ve yatırım/olağanüstü yetenek vizeleri üzerinden ilerler. Her yolun kendine özgü şartları bulunur ve doğru stratejinin belirlenmesi sürecin başarılı şekilde sonuçlanması açısından kritik öneme sahiptir.
Çalışma Vizeleri Üzerinden ABD’de Çalışma İzni Almak
ABD, yabancı çalışanlar için çeşitli çalışma vizesi türleri sunar. En yaygın seçenekler:
H-1B Vizesi (Uzmanlık Gerektiren Meslekler)
- Lisans mezunları ve uzmanlık gerektiren pozisyonlar için uygundur.
- ABD’li işveren sponsorluğu gerektirir.
- Yıllık kota ve çekiliş sistemi vardır.
O-1 Vizesi (Olağanüstü Yetenek Sahipleri)
- Bilim, sanat, spor, iş dünyası veya sinema-TV alanında olağanüstü başarı gösteren kişiler içindir.
- Kota yoktur yıl boyunca başvuru yapılabilir.
E-2 Yatırımcı Vizesi
- ABD ile yatırım anlaşması bulunan ülkelerin vatandaşlarına açıktır.
- ABD’de iş kurarak veya yatırım yaparak çalışma izni sağlar.
L-1 Vizesi (Şirket İçi Transfer)
- Uluslararası şirketlerin yöneticileri, müdürleri veya uzman çalışanları için uygundur.
- Kişinin yurt dışındaki bağlı şirkette son 3 yıl içinde en az 1 yıl çalışmış olması gerekir.
TN Vizesi (Kanada ve Meksika Vatandaşları)
- NAFTA/USMCA kapsamında belirli meslek gruplarına yöneliktir.
- Kota yoktur, hızlı sonuç alınabilir. Ayrıca TN çoğu durumda sınırda (CBP) başvuru ile anında sonuçlanabilir (Kanada/Meksika vatandaşları için), USCIS dilekçesi gerekmeyebilir.
Green Card Yoluyla Çalışma İzni Elde Etmek
Green Card sahipleri ABD’de süre sınırlaması olmadan çalışma hakkına sahiptir. Green Card almak için çeşitli yollar bulunur:
İşveren Sponsorluğu (EB-2, EB-3)
- ABD’li işverenin yabancı çalışan için green card başvurusu yapmasıyla ilerler.
- İşgücü piyasası testini (PERM) içerir.
Olağanüstü Yetenek Green Card’ı (EB-1A)
- ABD işverenine gerek olmadan doğrudan başvuru yapılabilir.
- Bilim, sanat, spor veya iş dünyasında istisnai başarıya sahip kişiler içindir.
Şirket Yöneticileri için Green Card (EB-1C)
- Uluslararası şirket yöneticileri ve müdürleri için uygundur.
- L-1A vizesiyle oldukça uyumludur.
Yatırımcı Green Card’ı (EB-5)
- ABD’de belirli bir tutarda yatırım ve istihdam oluşturma şartıyla green card alınabilir.
İşveren Sponsorluklu Çalışma İzni Alma Süreci
ABD’de çalışma izni almak için çoğu vize türünde bir ABD işvereninin sponsorluğu gerekir. Süreç genel olarak şu adımlarla ilerler:
- ABD işvereninden iş teklifi alınması
- Uygun vize türünün belirlenmesi (H-1B, O-1, L-1 vb.)
- USCIS’e vize dilekçesi sunulması
- Konsolosluk görüşmesi veya ABD içinden statü değişikliği
- Çalışma izninin onaylanması
Yatırım Yaparak veya Şirket Kurarak Çalışma Hakkı Elde Etmek
ABD’de iş kurmak veya yatırım yapmak da çalışma izni kazandırabilir:
- E-2 yatırımcı vizesi: Orta ölçekli yatırımlarla ABD’de başvuranın sadece kendi E-2 işletmesi için çalışmasına izin verir.
- EB-5 yatırımcı green card’ı: Daha yüksek yatırım gerektirir fakat kalıcı oturum sağlar.
Bu yöntem özellikle girişimciler veya ABD’de iş kurmak isteyen profesyoneller için idealdir.
Öğrenci Vizeleri Üzerinden Çalışma Hakkı (F-1 OPT & STEM OPT)
ABD’de eğitim alan öğrenciler mezun olduktan sonra OPT (Optional Practical Training) kapsamında 12 aya kadar çalışabilir. OPT’de çalışma eğitim alanıyla ilgili olmalıdır. STEM bölümlerinden mezun olanlar için bu süre ek 24 ay daha uzayabilir. STEM OPT için E‑Verify işveren ve Form I‑983 eğitim planı zorunludur. OPT döneminde alınan iş teklifleri, kalıcı çalışma vizelerine geçiş için önemli bir fırsat yaratır.
ABD’de Çalışma İzni İçin Doğru Yol Nasıl Belirlenir?
ABD’de çalışma izni almak için izlenebilecek birçok yol vardır. Ancak hangi yöntemin sizin için en doğru seçenek olduğu, mesleğinize, eğitim seviyenize, kariyer planınıza, başarı profilinize ve ABD’deki hedefinize bağlıdır.
- Uzmanlık gerektiren meslekler → H-1B
- Olağanüstü yetenek profili → O-1 veya EB-1A
- Uluslararası şirket yönetici/çalışanı → L-1 ve EB-1C
- Yatırımcılar → E-2 veya EB-5
- İşveren sponsorluğu ile kalıcı çözüm → EB-2 / EB-3
- Öğrenciler → OPT – sonrasında çalışma vizeleri
