Asylum interview (iltica mülakatı) başvurunun olumlu sonuçlanabilmesi için en kritik aşamadır ve dikkat edilmesi gereken temel nokta, anlatımın hukuki yeterlilik, güvenilirlik (credibility) ve korunan temellerle bağlantı açısından tutarlı olmasıdır. Bu mülakatın amacı, başvuru sahibinin sunduğu zulüm iddiasını hukuki eşikler üzerinden test etmektir. Dolayısıyla mülakat, bir hikâye anlatımı değil; sistematik bir hukuki inceleme sürecidir.
Asylum Interview Nedir?
Asylum interview, affirmative asylum başvurularında USCIS Asylum Officer tarafından yapılan idari mülakattır. Amaç, başvurucunun “refugee” tanımına girip girmediğini değerlendirmektir.
Hukuki Dayanak
Başvuru sahibinin şu unsurları ispatlaması beklenir:
- Zulüm görmüş olması veya görme ihtimalinin bulunması
- Zulmün korunan beş temelden biriyle bağlantılı olması
- Devletin zulmetmesi veya koruma sağlayamaması
- Güvenilir ve tutarlı bir anlatım
Asylum Interview’in Temel Amacı
Mülakatın amacı başvuru sahibini “ikna etmek” değildir. Amaç, hukuki eşikleri test etmektir.
Test Edilen Ana Unsurlar
| Unsur | Açıklama |
| Credibility | Anlatımın tutarlı, mantıklı ve çelişkisiz olması |
| Nexus | Zulüm ile korunan temel arasındaki bağ |
| Severity | Yaşananların “zulüm” eşiğini aşıp aşmadığı |
| State Protection | Devletin koruma sağlayıp sağlayamadığı |
| Internal Relocation | Ülke içinde güvenli alternatif olup olmadığı |
Mülakatın Yapısal Aşamaları
Asylum interview genellikle 2–4 saat sürer ve şu bölümlerden oluşur:
1. Kimlik ve Prosedürel Doğrulama
- Kimlik bilgileri
- Başvuru tarihleri
- ABD’ye giriş şekli
- 1 yıllık başvuru kuralı (One-Year Rule)
2. Ana Hikâye (Substantive Examination)
Başvuru sahibinden, iltica talebinin temelini oluşturan olayları kronolojik ve ayrıntılı şekilde anlatması beklenir.
3. Derinleştirici ve Çapraz Sorular
Asylum Officer, anlatımı test etmek için detay sorular sorar:
- Tarihler
- Mekânlar
- Kişiler
- Davranışlar
- Tepkiler
4. Güvenilirlik (Credibility) Değerlendirmesi
Bu aşama mülakatın en belirleyici kısmıdır.
Credibility (Güvenilirlik) Neden Belirleyicidir?
ABD iltica hukukunda güvenilirlik, kanıttan bile önce gelir. Federal içtihatlara göre:
“Credible testimony alone may be sufficient to sustain the burden of proof.”
Güvenilirliği Zedeleyen Unsurlar
- Tarih ve olay çelişkileri
- Aşırı genelleme veya ezber anlatım
- Mantık dışı boşluklar
- Sosyal medya ve önceki vize beyanlarıyla uyumsuzluk
- “Hatırlamıyorum”un sık kullanımı
Korunan Temellerle (Protected Grounds) Bağlantı – Nexus
Zulüm iddiası şu temellerden en az biriyle bağlantılı olmalıdır:
- Political Opinion (Siyasi görüş)
- Religion (Din)
- Race (Irk)
- Nationality (Milliyet)
- Particular Social Group (Belirli sosyal grup)
Nexus Hataları
En sık reddedilen dosyalar, zulüm var ama bağlantı yok olanlardır.
Örnek:
- Şiddet gördüm → yeterli değil
- Neden şiddet gördüm → kritik soru
Devlet Koruması ve İç Göç Alternatifi
Asylum Officer şu soruları sorar:
- Devlet sizi neden koruyamadı?
- Polise başvurdunuz mu?
- Ülkenin başka bir bölgesinde güvende olabilir miydiniz?
Değerlendirme Tablosu
| Durum | Etki |
| Devlet bizzat zulmediyor | Güçlü iltica temeli |
| Devlet koruyamıyor | Kabul edilebilir |
| Etkili iç hukuk yolları var | Ret riski |
| Güvenli iç göç mümkün | Ret |
Kanıtlar ve Belge Değeri
ABD iltica sisteminde belge zorunlu değildir, ancak belge anlatımı güçlendirir.
Kanıt Türleri
Birincil Kanıtlar
- Tutuklama evrakları
- Hastane raporları
- Tehdit mesajları
İkincil Kanıtlar
- Ülke raporları
- Medya haberleri
- Tanık beyanları
- Sosyal medya kayıtları
Belge yoksa bile anlatım mantıksal olarak tutarlı olmalıdır.
Asylum Interview’de En Sık Yapılan Akademik Hatalar
- Hikayeyi “duygusal” ama hukuki bağlamdan kopuk anlatmak
- Zulmü abartmak
- Siyasi veya sosyal bağlamı açıklayamamak
- Önceki vize başvurularıyla çelişmek
- Ülke koşullarıyla uyumsuz anlatım
Mülakat Stratejisinde Akademik Yaklaşım
İltica mülakatı:
- Bir travma anlatımı değil,
- Bir propaganda değil,
- Bir “ikna konuşması” hiç değildir.
Bu süreç:
Hukuki eşiklerin sistematik olarak test edildiği bir idari incelemedir.
Asylum Interview Nasıl Geçer?
Asylum interview’in başarıyla geçmesi için:
- Anlatım kronolojik
- Beyanlar tutarlı
- Zulüm korunan temelle bağlantılı
- Devlet koruması yok
- İç göç mantıksız
olmalıdır.
Bu unsurlardan biri zayıfsa, dosya reddedilebilir.
